- بنا نهاده بودند ، تعقيب كرد . بارتولد در آسياى ميانه فعاليت علمى و اجتماعى وسيعى داشته و با كسانى كه به مطالعهء اوضاع نواحى مختلفه مىپرداختند رابطه داشته و در كارهاى محفل دوستداران باستان‌شناسى در تركستان شركت مىجسته ، ( 1917 - 1895 ) « 1 » و با نشريه‌هاى « اخبار تركستان » ، « اطراف » ، « تركستان روس » و ديگر مجلات و نشريات محلى همكارى مىكرده ؛ فعاليت علمى و تحقيقى بارتولد به شدت بسط مىيافته « 2 » . در دههء دوم قرن بيستم همه ، اعم از علماى روسيه و يا ممالك ديگر ، به رهبرى بارتولد در شرق‌شناسى قرون وسطى معترف و مذعن گشته بودند . پس از انقلاب كبير سوسياليستى اكتبر ، فعاليت علمى و اجتماعى و مساعى علمى و سازمانى بارتولد بيش از پيش توسعه يافت و وى رياست دائمى شرق‌شناسان فرهنگستان علوم را به عهده داشته و در امور مقدماتى و تداركات تأسيس دانشگاه دولتى آسياى ميانه ( ساگو SAGU ) در تاشكند شركت مىنموده و محفل و . و . رادلوف را كه همهء شرق‌شناسان در آن گرد آمده بودند ، هدايت مىكرده ( از سال 1918 ) وزان پس مديريت دفتر ترك‌شناسى ( 1928 - 1930 ) و نيابت رياست فرهنگستان دولتى فرهنگ مادى ( گائيمك GAIMK ) و سر دبيرى مجلهء علمى « ايران » « 3 » و ديگر نشريات فرهنگستان علوم را به عهده داشته . و . و . بارتولد مأموريت‌هاى بسيارى را كه از طرف دولت شوروى - به منظور ايجاد كرسىهاى تاريخ مشرق زمين و كتابخانه‌هاى علمى و گنجينه‌هاى نسخ خطى و موزه‌ها - در جمهورىهاى شرقى شوروى - به وى محول شده بوده انجام داد و در فاصلهء سالهاى 1920 و 1930 - تدريس در انستيتوى جديد التأسيس زبان‌هاى شرقى لنينگراد IJVYA و ديگر مدارس عاليهء آن شهر را تعقيب مىكرد . بارتولد در سالهاى 1920 و 1927 و 1928 سفرهاى علمى به آسياى ميانه كرد و به دعوت سازمان‌هاى محلى براى ايراد سخنرانى در دانشگاه‌هاى مسكو و باكو ( 1924 ) « 4 » و تاشكند ( 1925 و 1927 ) مسافرت كرد . در سال 1925 به تاشكند و سمرقند و بخارا و شهر سبز و در 1927 به تاشكند و بخارا و خيوه رفت . و در سال 1926 در كارهاى كنگرهء ترك‌شناسى اتحاد شوروى در باكو شركت

--> ( 1 ) - رجوع شود به تأليف ب . و . لونين زير عنوان « از تاريخ شرق‌شناسى و باستان‌شناسى روس در تركستان . محفل دوستداران باستان‌شناسى در تركستان » ( 1917 - 1895 ) ، تاشكند ، 1958 . ( 2 ) - تا سال 1913 بيش از 150 تأليف از وى منتشر شده بوده و حال آنكه مقالات او در دائرة المعارف ، در اين شمار نيامده . ( 3 ) - سه شمارهء از آن منتشر شد ( لنينگراد 1929 - 1927 ) . ( 4 ) - سلسله سخنرانىهائى كه تحت عنوان « مقام نواحى كرانهء درياى خزر در تاريخ عالم اسلام » ، كه در دانشگاه دولتى آذربايجان ( باكو ) در طى سال 1928 ايراد گشته و در سال 1925 در باكو منتشر شده .